11.wantule 1 REPRINT ARCHIWALNY — WYDANIE DRUGIE

 1 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
POLSKIE
TOWARZYSTWO TATRZAŃSKIE
ODDZIAŁ WARSZAWA
NR 1 — WARSZAWA, VII 2016
REPRINT ARCHIWALNY — WYDANIE DRUGIE
Publikacja dokumentacyjna przygotowana w ramach archiwizacji dorobku wydawniczego
Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego – Oddział Warszawa.
Autor i redaktor: Andrzej Osiak
Funkcja w okresie pierwotnej publikacji: członek Zarządu PTT – Oddział Warszawa, administrator strony
internetowej Oddziału.
Niniejsza reedycja ma charakter archiwalny i dokumentacyjny. Jej celem jest zachowanie oraz
ponowne udostępnienie materiałów związanych z działalnością Polskiego Towarzystwa
2 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
Tatrzańskiego. W ramach działalności wydawniczej Oddziału Warszawa ukazało się kilkanaście
numerów i materiałów tego rodzaju.
JULIAN PRZYBOŚ
„LIPIEC”
Na świadectwach, wzbici w radość, odlecieli uczniowie,
drży powietrze po ich śmigłym zniku.
Wakacje, panie profesorze! Pora
trzepać wesoło słowa jak futra na wiosnę
oraz
czasowniki przez dni lata odmieniać!
Wóz przetoczył się z nagła – i w łozinie zzieleniał.
Tylko pustki rozpryśniętej w słońcu – udar.
Skacząc z bryczki, zaoczę:
Bosonogi gęsiarek biegł, zaczerpnął ze źródła,
znikł, jak gdyby on wybiegał
potoczek.
Okolicę, serce wyniosłe, przeszywa na przestrzał
strumień!
Lecz z połogich pagórków – wahającą się odpowiedź –
inne wzgórze – dalszą górę kołysze.
Jak ten skryty poryw widoku i ciszę zatuloną w szumie
szeptanymi pytaniami – wydać?
Jakże w cieniu, pod lipą – przysłowieć?
PO X ZJEŹDZIE PTT
3 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
11–12 czerwca 2016 r., Zakopane
W dniach 11 i 12 czerwca 2016 r. w Zakopanem, w siedzibie Tatrzańskiego Parku Narodowego,
odbył się X Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.
W Zjeździe uczestniczyło około stu delegatów oraz zaproszeni goście, wśród których znaleźli się
m.in. zastępca Wojewody Małopolskiego Piotr Ćwik oraz Starosta Powiatu Tatrzańskiego Piotr
Bąk.
Pierwszego dnia obrad uczczono minutą ciszy pamięć członków PTT zmarłych w okresie
minionej kadencji. Następnie wręczono zasłużonym członkom Towarzystwa medale, odznaki i
dyplomy.
Po wysłuchaniu sprawozdań ustępującego Zarządu Głównego, Głównej Komisji Rewizyjnej oraz
Głównego Sądu Koleżeńskiego delegaci jednomyślnie udzielili absolutorium Zarządowi
Głównemu PTT IX kadencji.
W tajnym głosowaniu na prezesa Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego na X kadencję,
obejmującą lata 2016–2019, wybrano Wojciecha Szarotę, dotychczasowego prezesa Oddziału
PTT „Beskid” w Nowym Sączu.
Po części organizacyjnej uczestnicy udali się na Mszę Świętą do kaplicy w budynku Dyrekcji
TPN. Liturgię poprowadził ks. Józef Drabik, kapelan PTT.
Po Mszy odbył się wykład prof. dr. hab. Stanisława Sławomira Nicieji, Rektora Uniwersytetu
Opolskiego i autora „Kresowej Atlantydy”.
Drugiego dnia Zjazdu dokonano wyboru nowego Zarządu Głównego PTT, Głównej Komisji
Rewizyjnej oraz Głównego Sądu Koleżeńskiego. Delegaci zajęli się również sprawami
programowymi oraz zmianami w Statucie Towarzystwa.
4 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
W obradach
uczestniczyli również przedstawiciele poszczególnych oddziałów PTT, w tym delegaci Oddziału
Bielsko-Biała.
5 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
X ZJAZD PTT — NOWE WŁADZE I KIERUNKI DZIAŁANIA
W skład nowych władz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego weszli przedstawiciele wielu
oddziałów Towarzystwa.
Z Oddziału Bielsko-Biała funkcje we władzach PTT objęli m.in.:
 Szymon Baron – wiceprezes PTT,
 Jan Nogaś – członek Prezydium Zarządu Głównego,
 Witek Kubik – członek Głównej Komisji Rewizyjnej,
 Katarzyna Talik – sekretarz Głównego Sądu Koleżeńskiego.
Delegaci przyjęli również uchwałę wytyczającą kierunki dalszego działania Polskiego
Towarzystwa Tatrzańskiego.
W czasie Zjazdu podjęto m.in. temat przyszłości Polskich Kolei Linowych oraz problemu ruchu
pojazdów typu quad w górach. Zjazd postanowił, że PTT będzie wspierało działania zmierzające
do rozwiązania problemu sprzedaży PKL oraz będzie kontynuowało działania na rzecz
uregulowania ruchu quadów w terenach górskich.
Nowy prezes PTT Wojciech Szarota podziękował ustępującemu Zarządowi Głównemu, w
szczególności dotychczasowemu prezesowi Józefowi Haduchowi, deklarując wolę
kontynuowania dotychczasowej pracy Towarzystwa.
W skład Zarządu Głównego weszli także przedstawiciele Oddziału PTT „Beskid” z Nowego
Sącza, m.in. Jolanta Augustyńska, Władysław Łoboz oraz Paweł Myślik. Zbigniew Smajdor
został członkiem Głównego Sądu Koleżeńskiego.
Oddział PTT „Beskid” pod Giewontem reprezentowali m.in.: Jolanta Augustyńska, Joanna Król,
Agnieszka Szeliga, Anna Cisowska, Barbara Michalik, Janusz Czerwiński, Wiesław Ciarach,
Jerzy Gałda, Leszek Małota, Paweł Myślik, Wojciech Szarota, Władysław Łoboz i Zbigniew
Smajdor.
6 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
ALTERNATYWNIE NA CZERWONE WIERCHY
Są miejsca w polskich Tatrach, w których po prostu „nie wypada” nie być, i szlaki, których „nie
wypada” nie przejść. Jednym z nich są Czerwone Wierchy.My jednak spróbujemy pokonać je
inaczej niż większość turystów. Oczywiście – coś za coś. Pominiemy Kopę Kondracką. Mimo to
– warto.
Jeśli w ogóle można w polskich Tatrach mówić o miejscach o mniejszym „zagęszczeniu”
turystów, z pewnością zalicza się do nich Dolina Małej Łąki. Leży nieco na uboczu i nie
prowadzą przez nią najpopularniejsze szlaki. I właśnie od niej zaczniemy.
Niebieski szlak odchodzi od głównej drogi na Zakopane w Groniku, niedaleko dawnego
kamieniołomu wapienia i zlepieńca. To właśnie te skały decydują o niezwykłości Doliny Małej
Łąki – jest to jedyna dolina w naszych Tatrach w całości wycięta ze skał osadowych.
Znaki prowadzą nad potokiem przez ponadstuletni las świerkowo-jodłowy z domieszką buka aż
do polanki Szatra, położonej na wysokości około 1040 m.
Nazwa Szatra pochodzi od stojącego tu do II wojny światowej szałasu pasterskiego. Słowo
„sotra” oznaczało leśną chatkę.
Żółty szlak kieruje się w głąb doliny. My jednak podążamy wciąż niebieskim, w prawo. To tak
zwana Hawiarska Droga.
Kiedyś zwożono nią rudę z kopalni na zboczu pobliskiego Skoruśniaka. Kopalnia, zwana
Wantule, działała do około 1860 roku, mimo ubogiej rudy żelaza.
Kiedy szlak wyłoni się z lasu na ładną polankę Przysłopu Miętusiego (1189 m), warto zrobić
sobie krótki postój, by podziwiać widoki na cel naszej wędrówki – Czerwone Wierchy – i zebrać
siły na dalszą drogę.
Początek podejścia może zaskoczyć. Niebieski szlak „wpada” w cienistą kotlinkę zamiast od
razu piąć się do góry, a przez dłuższy odcinek prowadzi niemal po płaskim.
7 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
Hawiarska Droga wiedzie dolinką, o której zdaje się, że turyści zapomnieli. Ścieżka jest
stosunkowo wąska, a otaczające ją gąszcze malin i różowo kwitnącej wierzbówki kiprzycy
nadają jej nieco dziki charakter.
Porastający zbocza Skoruśniaka stary las został zniszczony przez halny w 1968 roku. Powalone
drzewa przez dłuższy czas tarasowały ścieżkę. Dziś pozostały jedynie ślady tego spustoszenia, a
las się odradza.
Pomiędzy powalonymi drzewami i pozostałościami pierwotnego lasu świerkowego kryją się
Wantule – cmentarzysko głazów zajmujące powierzchnię około 0,25 km².Według naukowych
wyjaśnień ich powstanie związane jest z obrywem skalnym ze zboczy Dziurawego pod koniec
epoki lodowcowej.
Górale tłumaczą jednak powstanie Wantul inaczej. Według legendy żyła tu niegdyś ludna osada.
Pewnego dnia źli pasterze przepędzili żebraka, któremu pomógł jedynie mały chłopiec. W
nagrodę starzec poradził mu, aby obserwował niebo i gdy pojawią się na nim trzy chmurki –
uciekał.
Chłopiec posłuchał rady i jako jedyny ocalał. Wkrótce po pojawieniu się wspomnianych chmur
rozległ się grzmot, a ogromne rumowisko skalne przykryło osadę.
Według legendy do dziś spod głazów można usłyszeć beczenie owiec.
Wantule nie są jednak dostępne dla turystów.
Od żlebu Wodniściak zaczyna się prawdziwe, porośnięte kosówką podejście. Towarzyszą mu
widoki na Wielką Świstówkę – duży, otoczony skałkami kocioł polodowcowy.
Szlak prowadzi przez siodło Kobylarza, a następnie piarżystym Kobylarzowym Żlebem.
Niewielki, około dwunastometrowy fragment trasy ubezpieczony jest łańcuchem.
Dalej piarżyste podejście przechodzi w łagodny grzbiet prowadzący na Małołączniak (2096
m).Zbocza Czerwonych Wierchów porasta charakterystyczny zespół roślin, który czerwienieje
już w lipcu. To właśnie temu zjawisku przypisuje się pochodzenie nazwy Czerwonych
Wierchów. Ze szczytu Małołączniaka rozciąga się rozległa panorama Tatr. Przy dobrej pogodzie
można podziwiać m.in. Giewont, Kominiarski Wierch oraz Tatry Orawskie.
8 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
Widok Tatr Wysokich – z Gerlachem, Rysami i Wysoką – uważany jest za jeden z
najpiękniejszych w całych Tatrach Zachodnich.
Pośród traw, a następnie bloków wapiennych, przechodzimy przez Litworową Przełęcz na
Krzesanicę (2122 m).Krzesanica jest najwyższym z Czerwonych Wierchów i jednym z
najwyższych polskich szczytów wapiennych. Występują tu liczne interesujące gatunki roślin,
m.in. jałowiec halny, sasanka alpejska biała oraz mak tatrzański.Zejście z Krzesanicy w stronę
Ciemniaka (2096 m) dostarczy dodatkowych wrażeń osobom z lękiem wysokości. Ścieżka
prowadzi miejscami tuż nad stromą ścianą kotła polodowcowego Dolinki Ciemnej, zwanej
również Mułową.
Zmienia się także charakter skał. Łatwo kruszące się łupki i piaskowce mają czerwone
zabarwienie związane z dużą zawartością związków żelaza.
W XIX wieku w tym rejonie intensywnie działały kopalnie. Pozostałością dawnego górnictwa są
liczne zagłębienia i hałdy.
Większość wędrowców wybiera najkrótszą drogę czerwonym szlakiem do Kir. Alternatywą jest
przejście zielonym szlakiem Doliną Tomanową, z odejściem poniżej szczytu Ciemniaka, na
Chudej Przełączce, do schroniska na Hali Ornak.
Zejście jest łagodniejsze i mniej obciążające dla kolan. Jest również bardziej urozmaicone i daje
możliwość obserwowania rozmaitych form polodowcowych oraz panoramy masywu Ornaku i
okolicznych szczytów. Dolina Tomanowa ma długą tradycję wypasu owiec. Tutejsi górale
otrzymali specjalne zezwolenie od króla Zygmunta III Wazy w 1615 roku. Wypas
kontynuowano aż do połowy XX wieku. Dziś przyroda doliny wyraźnie się zregenerowała, a
przez jej teren przebiega jeden z głównych szlaków wędrówek zwierząt w Tatrach.
INFORMACJE PRAKTYCZNE — CZERWONE WIERCHY
Trasa:
Gronik PKS – Szatra (1044 m) – Przysłop Miętusi (1189 m) – Kobylarz – Małołączniak (2096
m) – Krzesanica (2122 m) – Ciemniak (2096 m) – Chuda Przełączka (1851 m) – schronisko na
Hali Ornak. Oznakowanie: niebieskie od Gronika na Małołączniak, dalej czerwone do Chudej
Przełączki, następnie zielone do schroniska na Hali Ornak. Trudność: 2; na odcinku z
łańcuchem – 3. Czas przejścia: około 6 godzin 30 minut – 7 godzin.
9 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
GÓRY IZERSKIE NA NARTACH BIEGOWYCH
Położone na granicy Polski i Czech Góry Izerskie są doskonałym terenem dla miłośników
narciarstwa biegowego.Po obu stronach granicy wyznaczono ponad 100 km tras, a ścieżek, po
których można jeździć, jest jeszcze więcej.Wszystkie główne trasy prowadzą do Smedavy –
schroniska położonego na wysokości około 825 m, do którego można dotrzeć również
samochodem lub autobusem.
W zimie droga od strony Harrachova jest nieprzejezdna dla samochodów. Można natomiast
poruszać się nią na nartach biegowych.
Przy schronisku z 1935 roku spotykają się szlaki piesze i narciarskie trasy biegowe. Schronisko
czynne jest od godziny 11.00.
Najdłuższą trasą jest około 50-kilometrowa pętla rozpoczynająca się w Libercu. Prowadzi ona
przez czeską część Gór Izerskich, m.in. przez Jizerkę i Smedavę.
Na trasie można spotkać drewniane szałasy oferujące ciepłe napoje i jedzenie. Na
skrzyżowaniach znajdują się mapy prezentujące przebieg tras i najbliższe odgałęzienia.
Góry Izerskie przypominają rozległy płaskowyż z niewysokimi, stosunkowo płaskimi kopułami
szczytów. Najwyższe z nich to Smrk (1124 m) i Jizera (1122 m).
Większość tras nie prowadzi przez główne wierzchołki. Bardziej doświadczeni narciarze mogą
jednak próbować pokonywać niektóre szlaki piesze.
Polecana jest między innymi trasa ze Smedavy do Jizerki, doskonała również dla osób
uczących się jazdy na nartach biegowych.Pierwszy odcinek, długości około 1,5 km, prowadzi
pod górę i pozwala pokonać około 100 m różnicy wysokości. Następnie trasa łagodnie opada w
kierunku doliny potoku Jizerka.
Po drodze znajdują się malownicze torfowiska Jizerky, a potok przekraczamy trzykrotnie po
drewnianych mostkach.
Po około 7 km docieramy do Jizerki, niewielkiej osady położonej na wysokości około 850 m.
10 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
Jizerka rozwinęła się w XIX wieku jako osada związana z hutnictwem szkła. Dziś jest miejscem
chętnie odwiedzanym przez miłośników narciarstwa biegowego, oferującym zakwaterowanie i
zaplecze gastronomiczne.
W drodze powrotnej można wybrać nieoznakowaną trasę prowadzącą wzdłuż granicy z Polską.
Z Jizerki kierujemy się szlakiem czerwonym na północ, a następnie północny wschód,
pozostawiając go na przełęczy Pod Jelení strání (940 m).
Dalszy odcinek prowadzi przez malownicze, ośnieżone torfowisko Rybi loučky. Następnie trasa
dociera do skrzyżowania Zelený kámen.
Ze Smedavy można również wyruszyć na zachód, korzystając z rozbudowanej sieci tras
prowadzących przez Knejpę i okolice szczytu Jizery.
Do bardziej wymagających tras należą okolice Smedavskiej Hory (1084 m), Černej hory (1085
m) oraz Holubníka (1071 m).
Dobre warunki klimatyczne sprawiają, że śnieg w wyższych partiach Gór Izerskich może
utrzymywać się od listopada do kwietnia. Na płaskowyżu pokrywa śnieżna może osiągać nawet
około 40 cm.
INFORMACJE PRAKTYCZNE — GÓRY IZERSKIE
Góry Izerskie leżą na granicy Polski i Czech i są najbardziej na zachód wysuniętym pasmem górskim w Polsce.
Czeska część pasma dostępna jest komunikacją naziemną z Liberca, Frydlantu oraz ze Świeradowa-Zdroju i
Jakuszyc. Do Smedavy można dostać się autobusem z Frydlantu i Hejnic. Zimą można również dojechać
samochodem od strony Hejnic; droga od Harrachova pozostaje nieprzejezdna.Do planowania wycieczek zalecane są
mapy w skali 1:50 000, m.in. wydawnictw Galileos/Plan oraz czeskiego Shocartu. W Smedavie nie ma możliwości
wypożyczenia nart. Sprzęt można wypożyczyć w Jakuszycach lub Świeradowie-Zdroju.
WSPOMNIENIE
VIII ZJAZD DELEGATÓW PTT W ZAKOPANEM
W dniach 13–14 listopada 2010 roku w Zakopanem obradował VIII Zjazd Delegatów
Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.
11 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
Zjazd podsumował kadencję 2007–2010 oraz wybrał władze Towarzystwa na kolejną kadencję.
Prezesem Zarządu został Szymon Baron z Oddziału Bielsko-Biała. Wiceprezesami zostali
Nikodem Frodyma, Tomasz Kwiatkowski oraz Wojciech Szarota.
Sekretarzem wybrano Jerzego Zielińskiego, a skarbnikiem Joannę Król.
Wśród spraw programowych Zjazd podjął uchwałę o ustanowieniu roku 2012 Rokiem
Ochrony Przyrody Polskiej, w związku ze stuleciem powstania pierwszej organizacji
zajmującej się ochroną przyrody Tatr – Sekcji Ochrony Tatr Towarzystwa Tatrzańskiego.
Gośćmi Zjazdu byli m.in. przedstawiciel Gabinetu Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego
Marcin Szweycer, Starosta Tatrzański Andrzej Gąsienica-Makowski, dyrektor Centralnego
Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK Jerzy Kapłon oraz himalaista Leszek Cichy.
VIII Zjazd nadał godność członka honorowego PTT himalaistom Leszkowi Cichemu,
Krzysztofowi Wielickiemu i Piotrowi Pustelnikowi, a także zasłużonym seniorom
Towarzystwa. Po zakończeniu obrad delegaci, korzystając ze sprzyjającej pogody, odbyli spacer
na jeden z popularnych szczytów tatrzańskich – Nosal.
WSPOMNIENIE IX ZJAZD DELEGATÓW PTT W ZAKOPANEM
W sobotę 16 listopada, przed rozpoczęciem IX Zjazdu Delegatów PTT, odbyła się uroczysta
Msza Święta w Kaplicy Matki Boskiej Jaworzyńskiej na Wiktorówkach.
Po Mszy nastąpiło uroczyste odsłonięcie i poświęcenie tablicy upamiętniającej dziesiątą rocznicę
śmierci Macieja Mischke – taternika i alpinisty, narciarza, ratownika, prezesa honorowego
Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, członka honorowego Polskiego Związku Alpinizmu oraz
seniora Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
W uroczystości uczestniczyli również delegaci z Oddziału Chrzanowskiego PTT.
Po obchodach na Wiktorówkach delegaci wraz z zaproszonymi gośćmi udali się do Centrum
Edukacji Przyrodniczej Tatrzańskiego Parku Narodowego, gdzie rozpoczęły się obrady Zjazdu.
Podczas obrad odbyło się uroczyste nadanie godności członka honorowego PTT. Wyróżnienia
otrzymali m.in. prof. Zbigniew Wójcik oraz dyrektor TPN Paweł Skawiński.
12 https://andrzej.netgaleria.pl/?jptt-radom
Następnie wręczono odznaczenia państwowe oraz odznaki Polskiego Towarzystwa
Tatrzańskiego.Prezes Oddziału Chrzanów Remigiusz Lichota otrzymał odznakę honorową za
zasługi dla turystyki.
Jednym z najważniejszych punktów pierwszego dnia obrad był wybór nowego prezesa PTT.
Funkcję tę powierzono Józefowi Haduchowi.
W drugim dniu przeprowadzono wybory do Zarządu Głównego, Głównej Komisji Rewizyjnej
oraz Głównego Sądu Koleżeńskiego. Następnie poddano pod głosowanie uchwały dotyczące
zmian w Statucie oraz programu działalności Towarzystwa. Na zakończenie Zjazdu
przewodniczący Komisji Wnioskowej przedstawił sprawozdanie, po czym nastąpił czas na
wolne wnioski i zamknięcie obrad. NOTA ARCHIWALNA O CHARAKTERZE REPRINTU
Niniejszy materiał jest drugim wydaniem – reprintem archiwalnym publikacji Polskiego
Towarzystwa Tatrzańskiego – Oddział Warszawa.
Reedycja została przygotowana w celu zachowania i uporządkowania historycznych materiałów
wydawniczych Oddziału oraz ich udostępnienia w formie dokumentacyjnej.Autorem i
redaktorem materiału był Andrzej Osiak, ówczesny członek Zarządu Polskiego Towarzystwa
Tatrzańskiego – Oddział Warszawa oraz administrator strony internetowej Oddziału.
W ramach działalności wydawniczej ukazało się kilkanaście numerów i materiałów PTT
Oddział Warszawa. Publikacje te stanowią świadectwo działalności organizacyjnej i
turystycznej Towarzystwa, a także dokumentują wydarzenia, spotkania, zjazdy, działalność
poszczególnych oddziałów oraz popularyzację turystyki górskiej.
Reprint zachowuje historyczny charakter materiału. Informacje dotyczące osób, pełnionych
funkcji, wydarzeń i działalności organizacyjnej należy odnosić do okresu pierwotnego wydania.
Wydanie drugie — reprint archiwalny
Polskie Towarzystwo Tatrzańskie
Oddział Warszawa
Opracowanie archiwalne: Andrzej Osiak
Charakter opracowania: reedycja / archiwizacja materiałów historycznych